Britanya’da emlak piyasasının gündemi çevrimiçi açık artırmaların sayısındaki patlamayla meşgul. Finans haberleri sitesi Bridging & Commercial’ın yayımladığı verilere göre ülkede geçen sene 3976 geleneksel açık arttırmaya karşılık 33448 çevrimiçi emlak açık arttırması gerçekleştirildi. Neredeyse 10 katlık bir farkı besleyen bu ilgi, 2026’nın eğilimlerini de belirleyeceğe benziyor.
Sanal mülk turları, işlem hızı, kanuni düzenlemelere kolay erişim gibi imkanlar sunan çevrimiçi açık arttırmalar, Britanya’da emlak alım satım işlemlerinde gözetilen şeffaflık ilkesinin katkısıyla uluslararası alıcılar için de cazip bir seçenek oluşturuyor. Britanya’da ikamet etmeyenler de çevrimiçi açık arttırmalar yoluyla burada gayrimenkul satın alabilirler ve bu mülkler üzerinden gelir elde edebilirler. Ülkede oturum izni vizeye tabii ise de gayrimenkul edinmenin önünde herhangi bir yasal engel yok.
Tabii bu satış işlemlerinde göz önünde bulundurulması gereken noktalar mevcut. Britanya’da ikamet etmeyen kişilerin gayrimenkul satın alırken kara para aklanmasının önlenmesine yönelik katı düzenlemelere uyması zorunlu. Bu kapsamda, kişisel ve finansal bilgilerinizi paylaşmanız, gelirinize veya mal varlığınızın kaynaklarına dair belgeleri sunmanız, paranızı yasal yollardan kazandığınızı ve Britanya’ya aktarabileceğinizi kanıtlamanız gerekiyor. Aynı zamanda tapu dairesine zorunlu kayıt sürecinde kimliğinizi tescil etmeniz ve tüm yasal yükümlülüklere uyacağınızın teminatını vermeniz bekleniyor. Amaç, mülkiyetinize yönelik bilgilerin kamusal kayıtlarda yer alması.
Gayrimenkuller üzerinden elde edilecek satış ve kira gelirleri ise 1995’te yürürlüğe giren Britanya’da Yerleşik Olmayan Ev Sahipleri İçin Vergi Rehberi’ne (Non-Resident Landlord Scheme – NRLS) tabi. Kiracıların veya aracı emlak ofisinin kira gelirlerinden yapacağı kesintiler yoluyla bu vergiyi ödeyebilirsiniz. Evin satışı durumunda ayrıca Sermaye Kazancı Vergisi (Capital Gains Tax – CGT) ödemeniz gerekiyor. Vergi oranı ve miktarı, mülkün tipi veya ne kadar süre sahibi olduğunuz gibi etkenlere göre değişiklik gösterebilir.
Ancak tüm bu titiz düzenleme ve vergilendirme süreci, aynı zamanda Britanya’daki gayrimenkul piyasasının güvenilirliğinin kanıtı. Açık arttırma kuruluşlarının da kendi ön denetleme mekanizmalarını devreye soktuğu, şeffaflık ilkesinin gözetildiği bu satışlarda istenmeyen durumlarla karşılaşma olasılığı çok düşük. Britanya devletinin sürece yönelik yoğun önlemleri de bu gibi riskleri olabildiğince azaltıyor.
Britanya’da gayrimenkul alımında dikkat gerektiren noktalar:
- Kâr beklentisine uygun gayrimenkul seçimi
Britanya’da çevrimiçi açık arttırmalarla gayrimenkul satın alırken riskten sakınmanın bir yolu da ihale sürecinde açık arttırma alanının köklü firmalarını tercih etmek. Genelde dinî tatiller ve Ağustos dışında düzenli açık arttırma düzenleyen bu firmalar her ay 100 gayrimenkullük bir listeyi satışa sunuyor. Bu listelerden, danışmanlarınızdan da yardım alarak, kira veya satışta size en yüksek kazancı getirecek gayrimülklerden bir seçki oluşturmak mümkün. Renovasyon veya mimari çözümler yoluyla atıl alanları işlevlendirilebilecek, böylece metrekare değerini arttırma imkanı sunan gayrimenkuller, kira ve satıştan edinilecek yüksek kâr beklentilerinde öne çıkıyor. Bu seçeneği değerlendirirken gayrimenkulün gerekli izinler kapsamına girip girmediğine ve alış fiyatı ile inşaat maliyeti arasındaki dengeye dikkat etmek gerekiyor.
- Bölgesel farklılıklar
Uzmanların Londra’daki gayrimenkuller için yüzde altı veya yedi civarında hesapladığı reel getiri hedefi diğer kentlerde yüzde dokuzun yukarısına çıkabiliyor. Herhangi bir katma değer imkanı sunmayan ve sadece konut olarak kullanılmaya uygun Londra gayrimenkullerinde bu oran yüzde üçe kadar inebiliyor. Aynı zamanda, katma değer oluşturmayacak konutlar daha zahmetsiz bir teklif süreci sunmalarına rağmen kâr beklentisinde farklı nitelikteki gayrimenkullere oranla kâr beklentisinde daha düşük bir profil çiziyor. Londra’yla ilgili dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da buradaki gayrimenkul piyasasında dalgalanma olasılığının diğer bölgelere göre daha yüksek oranlarda seyretmesi.
- İhale süreci
Çevrimiçi açık arttırmalarda ağırlıkla daha önce bir tröste devredilmiş gayrimenkuller satışa sunuluyor. Danışmanınızın satıcının kim olduğuna, gündemine ve gayrimenkulün mevcut ortamdaki değerine dair yapacağı kapsamlı bir araştırma, teklif sürecinde risklerden korunmanız için de bir çerçeve oluşturacaktır.
Britanya’daki açık arttırmalarda ödemeler sadece nakit yoluyla yapılmaktadır. Ülkede faaliyet gösteren bankalarda bono, hisse senedi ve nakit/altın türevlerini içeren bir portföy oluşturarak nakit akışını sağlamak mümkün. Danışman rehberliğinde oluşturulacak bu tipteki potrföyler teminat gösterilerek yüzde 65 oranına kadar marj kredisi çekme imkanı var.
Teklifinizi sunmanızla başlayan sürecin ilk aşamasında ihale şirketince muhtemel alıcılardan biri olarak profiliniz incelenir ve “Siyasî Nüfuza Sahip Kişi” (PEP) olarak değerlendirilme ihtimaliniz araştırılır.
Teklifiniz kabul edildiği takdirde 48 saat içinde gayrimenkul bedelinin yüzde 10’unu ihale şirketine aktarmanız gerekmektedir. İhale şirketinin 1000 paundluk danışmanlık ücretini keseceği bu nakil sürecine 10.000 paund tutarındaki depozito ödemeniz dahildir.
Açık arttırma tarihinden sonra altı hafta içinde gayrimenkul bedelinin tamamını ödemeniz gerekmektedir. Ön satış sözleşmesi imzalandıktan sonraki yaklaşık altı haftalık süreçte tarafların avukatları derinlemesine bir inceleme yaparak ödenmiş miktarların faturasını keser. Kalan yüzde 90’lık ödemeyi ise yine avukatınız sizin adınıza, satıcı, servis sağlayıcı ve vergi dairesi gibi alacaklı merciilere dağıtarak satış işlemini sonlandırır. Satış sonrası gelecek kira bedelleri alıcının hesabına yatırılmaya başlar.
