Hollywood’un “ömürlük Demokrat Partili”si George Clooney, bu sefer göç tartışmalarıyla gündemde. Oyuncu-yönetmene ailesiyle beraber Fransız vatandaşlığı verilmesine yönelik karar, hem ezeli düşmanı ABD Başkanı Donald J. Trump nezdinde hem de yeni ülkesi Fransa’da tartışmalara yol açtı.
Hollywood’un liberal kanadının ABD Başkanı Donald J. Trump’la imtihanı bitmiyor. Yıldızlardan destek alamamanın bedelini sormak için hiçbir fırsatı kaçırmayan Trump, şimdi de Fransız vatandaşlığına geçen oyuncu-yönetmen George Clooney ve ailesini diline doladı. Başkan, eski Twitter’a alternatif olarak kurduğu Truth Social sitesinde yayımladığı bir postta Clooney’e Lübnan asıllı İngiliz insan hakları avukatı eşi Amal Clooney ve iki çocuklarıyla beraber Fransız pasaportu verilmesiyle dalga geçti. Clooney çiftini “tüm zamanların en başarısız politik kahinlerinden ikisi” diye nitelendiren paylaşım Fransız hükümetinin kararını da üzücü bir gelişme olarak yorumladı: “Bu karar, maalesef Fransa, korkunç durumdaki göç idaresinden dolayı büyük bir suç dalgasının tam göbeğindeyken geldi.”
Trump yönetiminden memnuniyetsizliğini sık sık dile getiren, kendisini “ömürlük Demokrat” olarak tanımlayan ve 2012’den bu yana tüm seçimlerde Demokrat Parti’nin başkanlık adaylarına destek veren Clooney’e bu hakaretamiz tepki şaşırtıcı değil. İkili daha önce de birçok kez karşı karşıya gelmiş, Trump son başkanlık seçimleri sırasındaki yorumlarından dolayı Clooney’e “sahte aktör” demişti.
Tabii, göçmen karşıtı başkanın Fransız hükümetinin kararını bu açıdan topa tutması da ondan beklenebilecek bir tavır. Beklenmedik olan, karara Fransa cephesinden gelen eleştiriler. Ülkenin içişleri bakanlığında görevli bir yetkili, Le Monde gazetesine verdiği demeçte kararı “çifte standart” örneği olarak yorumladı ve bir parçası olduğu hükümeti “halka vereceği mesajlar” konusunda daha dikkatli olmaya davet etti. Fransa’daki göçmenler için rehber niteliğindeki web sitesi Fab Expat’e göre Clooney kararına yönelik tepkiler, ülkenin göçmenlik ve vatandaşlık düzenlemelerinde dengesiz olarak yorumlanabilecek durumlara da ışık tutuyor.
“Çifte standart” yorumlarının sebebi Clooney’lerin Fransız vatandaşlığına geçişte normal süreçlerdeki aşamalardan azade tutulmaları. Aile, ülkeye olağanüstü yararı olmuş yabancı kişilere vatandaşlık verme hakkının tanımlandığı 21-19 numaralı Medeni Kanun maddesi kapsamında Fransız pasaportu aldı. George Clooney, uluslararası “kültürel yaşama katkıları” ve “sinemadaki etkili konumu” dolayısıyla bu çerçevede değerlendirildi. Amal Clooney ise “hukuk ve insan haklarına yönelik çalışmaları” ve “bu alanda Fransız kurumlarıyla geçmişte gerçekleştirdiği işbirlikleri” sayesinde Fransız vatandaşlığına kabul edildi.
Söz konusu kanun maddesinden ilk yararlananlar Clooney’ler değil. Yazar Jonathan Litell, NBA oyuncusu Joel Embiid ve mesajlaşma uygulaması Telegram’ın kurucularından Pavel Durov “olağanüstü başarıları” ya da “kültürel katkılarından” dolayı daha önce Fransız pasaportu verilen isimlerden birkaçı. Ne var ki Clooney kararı, ülkedeki yabancılara yönelik yaptırımların gittikçe katılaştığı bir döneme denk geldi. Bu senenin Ocak ayında yürürlüğe konan bir düzenlemeyle Fransız vatandaşlığına geçiş için sözlü mülakatlarda aranan yeterli dil seviyesi B1’den B2’ye çıkarıldı. Yani günlük hayatı idame ettirmeye yetecek bir Fransızca bilgisi artık yeterli değil. Fransızcada B2 seviyesi, komplike konuşmaları takip edebilmeyi, meramını berrak bir şekilde aktarabilmeyi ve bu dilin konuşulduğu ortamlarda zorluk çekmeyecek bir yetkinlikte olmayı içeriyor. Fab Expat, profesyonel kariyerlerinde İngilizce konuşmaya devam eden yabancıların bu yeni şart dolayısıyla yaşayacağı zorluklara dikkat çekiyor. Clooney’nin Esquire dergisiyle yaptığı bir söyleşide Fransızcasının berbat durumda olduğunu ve telefonundaki bir dil öğrenme uygulamasıyla kendini geliştirmeye çalıştığını söylemesi eleştirileri daha da köpürten bir ayrıntı.
Aynı düzenleme kapsamında vatandaşlık bilgisi mülakatları da standardize edilerek çoktan seçmeli sınavlara dönüştürüldü. Ülkede çok yıllık oturum izni (carte de séjour) başvurularında vatandaşlık bilgisi seviyesi bu seneye kadar valilik makamlarındaki görüşmelerle belirleniyordu. Artık bilgisayar üzerinden gerçekleştirilecek 40 soruluk bir testte en az yüzde 80 başarı sağlamak gerekiyor. Fransız hükümetinin Clooney’lere ayrımcılık yaptığı eleştirilerinin temel sebeplerinden biri kararın göçmenlik düzenlemelerine getirilen bu katı çerçeveden uzaklığı.
Hükümet ise kararının arkasında ve Clooney’lerin 21-19 numaralı Medeni Kanun maddesinin koşullarını karşıladığı görüşünde. Le Monde gazetesinde yayımlanan bir habere göre aileye vatandaşlık verilmesi önerisini getiren Fransız Dışişleri Bakanlığı sürecin “titizlikle” yürütüldüğünü, aile üyelerinin güvenlik soruşturması ve vatandaşlık mülakatı gibi süreçlerden geçtiği yönünde bir açıklama yaptı. George ve Amal Clooney’nin Fransa’da bir evlerinin olması ise bakanlığın vurguladığı bir diğer ayrıntı.
Aile, dört yıldır güney Fransa’nın Brignoles kentindeki çiftlik evlerinde, Paris’in ve Cote d’Azur’un şaşaasından uzakta yaşıyor. Çocuklarını Hollywood kültüründen uzakta, paparazzi endişesi yaşatmadan yetiştirmek istediğini söyleyen George Clooney, kent sakinlerinin de gönlünü çelmiş gibi. Brignoles belediye başkanı, bir Fransız televizyonuna verdiği röportajda ailenin “son derece sade ve samimi” olduğunu, George Clooney’nin ise “normal bir yaşam” sürmek istediğini söylüyor. Ancak, yıldızın bu normal yaşama kavuşabilmesi için önce vatandaşlığı etrafında kopan fırtınanın dinmesi gerekiyor.
